การเก็บข้อมูลส่วนบุคคลในปัจจุบัน ข้อมูลส่วนบุคคลส่วนใหญ่จะถูกเก็บผ่านหน้าจอ ไม่ว่าเป็นตอนที่เราจะใช้คอมพิวเตอร์หรือตอนที่เราใช้สมาร์ทโฟน ซึ่งในอนาคตเราอาจจะได้เห็นอุปกรณ์ที่ช่วยให้มีการเก็บข้อมูลง่ายขึ้น เช่น สปีกเกอร์อัจฉริยะ เสื้อผ้าที่ติดเซนเซอร์ และเครื่องตรวจเฝ้าระวังสุขภาพที่เราใส่ติดตัวได้ตลอดเวลา เป็นต้น ซึ่งก่อนที่เราจะไปดูว่าอนาคตของการเก็บข้อมูลส่วนบุคคลจะเป็นอย่างไร เราจะพาไปดูวิวัฒนาการการเก็บข้อมูลส่วนบุคคลกันก่อนค่ะ !

วิวัฒนาการการเก็บข้อมูลส่วนบุคคล

การเก็บข้อมูลส่วนบุคคลมีวิวัฒนาการของมันมาเรื่อย ๆ จนกระทั่งในปี 1960 รัฐบาลสหรัฐได้ใช้เมนเฟรมคอมพิวเตอร์เก็บข้อมูลประชากรของตัวเอง ซึ่งเป็นจำนวนมหาศาล และบริษัทเอกชนก็ใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ดังกล่าวเก็บข้อมูลและประมวลผลพฤติกรรมผู้บริโภคด้วย และต่อมาการเก็บข้อมูลยังคงดำเนินการไปจนถึงในยุคของอินเทอร์เน็ตเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของเรา ทำให้การเก็บข้อมูลส่วนบุคคลเหนือชั้นขึ้น เร็วขึ้น ง่ายขึ้น และสามารถเก็บได้มากขึ้น โดยผ่านช่องทาง Online Tracking ต่าง ๆ อย่าง

• คุ้กกี้ทั่วไป (Traditional Cookies) คุ้กกี้ชนิดนี้จะเก็บข้อมูลทั่วไปจากเว็บเดียว เมื่อเข้าครั้งแรกก็จะเก็บข้อมูลที่เกี่ยวกับความเป็นตัวตนของผู้ใช้เอาไว้ และเมื่อเรียกใช้อีกครั้ง คุ้กกี้ตัวนี้ก็จะเรียกข้อมูลที่เคยบันทึกไว้ออกมา
• ซุปเปอร์คุ้กกี้ (Super Cookies) เป็นคุกกี้ที่ยากจะลบออกจากบราวเซอร์ได้ เพราะคดีของบริษัทชื่อดังที่ใช้ซุปเปอร์คุกกี้ อย่าง Verizon ต้องจบลงด้วยการจ่ายค่าปรับถึง 1.35 ล้านดออลาร์สหรัฐ เพราะใช้คุ้กกี้ดังกล่าวหาประโยชน์
• ฟิงเกอร์ปรินเตอร์ แทรกเกอร์เว็บไซต์ตัวนี้เฝ้าติดตามผู้ใช้โดยการสร้างโปรไฟล์จำเพาะตามอุปกรณ์ผู้ใช้ แทรกเกอร์ชนิดนี้เก็บข้อมูล เช่น หมายเลขไอพีของเครื่องและอุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น คอมพิวเตอร์และสมาร์ทโฟน ฯลฯ
• แทรกเกอร์เพื่อการยืนยันตัวตน ตัวนี้ต่างจากคุ๊กกี้มาก เพราะจะระบุข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ใช้อย่างชัดเจน เช่น ข้อมูลเกี่ยวกับอีเมล ซึ่งจะซ่อนตัวอยู่ในหน้าล็อคอิน และคอยเก็บข้อมูลที่มีการพิมพ์ผ่านเว็บล็อคอินทั้งหมด
• คุ้กกี้ที่ถูกใช้งานเป็นช่วง ๆ คุกกี้ประเภทนี้เก็บข้อมูลบนเว็บไซต์เดิม ๆ เช่น ข้อมูลการล็อคอินเข้าสู่ระบบ และช่วยจดจำว่า คุณได้ซื้ออะไรบ้าง แม้จะปิดหน้าจอไปแล้ว คุ้กกี้ตัวนี้ก็ยังจดจำได้และไม่มีลบข้อมูลทิ้ง
• สคริปต์เล่นซ้ำ (Session-replay Scripts) เรียกได้ว่าเก็บข้อมูลได้ละเอียดมาก เพราะเก็บข้อมูลของผู้ใช้ได้ตั้งแต่แรก เช่น คลิกอะไร ดูสินค้าอะไร ไปจนถึงพาสเวิร์ดทุกอย่างที่ป้อนผ่านอินเทอร์เน็ต และเจาะข้อมูลย้อนหลังได้ด้วย

จะทำให้เห็นได้ว่าวิวัฒนาการการเก็บข้อมูลส่วนบุคคลจะเริ่มเก็บบันทึกมาเรื่อย ๆ ซึ่งในช่วงแรก ๆ อาจจะยังไม่สะดวกเท่าปัจจุบัน เพราะใช้ระบบกระดาษ แต่ต่อมาเมื่อมีคอมพิวเตอร์ก็จะสามารถเก็บข้อมูลได้ดีขึ้น และในยุคของอินเทอร์เน็ตเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของเรามากขึ้น ทำให้การเก็บข้อมูลส่วนบุคคลเหนือชั้นขึ้น เร็วขึ้น และง่ายขึ้นอีกด้วย

กฎหมาย พรบ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล 2562 (PDPA) คืออะไร

อนาคตของการเก็บข้อมูลส่วนบุคคล

ในปัจจุบันข้อมูลส่วนบุคคลก็เก็บได้ง่าย และสะดวกขึ้น เพราะข้อมูลส่วนบุคคลส่วนใหญ่จะเก็บผ่านหน้าจอ ซึ่งสามารถเก็บผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์และสมาร์ทโฟนในตอนที่เราใช้งาน แต่ในอนาคตการเก็บข้อมูลส่วนบุคคล ไม่ได้เก็บไว้และนำเอาออกมาใช้โดยมนุษย์อย่างเดียว แต่ข้อมูลเหล่านี้จะถูกนำมาใช้และวิเคราะห์ที่เหนือชั้นขึ้น ผ่านปัญญาประดิษฐ์ และพฤติกรรมของเราจากข้อมูลต่าง ๆ จะถูกตัดสินไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง เช่น ปัญญาประดิษฐ์จะบอกเราว่า ใครควรจะดูแลสุขภาพเราในอนาคต และดูแลอย่างไร และผู้กระทำผิดคนใดควรได้รับการประกันตัวโดยไม่ต้องกังวลว่าจะเกิดการหลบนี สิ่งเหล่านี้ เกิดจากการวิเคราะห์และประมวลผลของปัญญาประดิษฐ์ที่เก็บรวบรวมพฤติกรรมมนุษย์มาทุกรูปแบบทั้งสิ้น ถึงแม้ปัจจุบันจะมีข้อกำหนดมากมายในเรื่องของข้อมูลและความเป็นส่วนบุคคลมากขึ้น แต่บริษัทด้านเทคฯ ยักษ์ใหญ่ เช่น Amazon, Google, Apple และ Facebook ก็พยายามผลักดันเพื่อให้มีการใช้ข้อมูลของผู้บริโภคให้มีประสิทธิภาพ ยังมีข้อถกเถียงกันว่า หากบริษัทเหล่านี้หรืออื่น ๆ ที่ต้องการใช้ประโยชน์จากข้อมูลส่วนบุคคลของผู้อื่น อาจจะต้องมีการจ่ายเงินเพื่อซื้อข้อมูลอีกด้วย

แต่ถึงอย่างนั้นข้อมูลส่วนบุคคลของเรา ไม่ว่าจะเป็น เลขบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน ข้อมูลทางการแพทย์ ฯลฯ ที่เราได้กรอกไปใช้กับแอปต่าง ๆ อาจตกอยู่ในมือของบุคคลที่ 3 ได้ง่าย เช่น แฮกเกอร์ บริษัทผู้ให้บริการแอปพลิเคชัน บริษัทขายประกัน หรือบัตรเครดิต หรือแม้แต่บริษัทขายยาต่าง ๆ ได้ ดังนั้นเราจึงควรระมัดระวังในการกรอกข้อมูลส่วนตัวตามเว็บไซต์ หรือแอปต่าง ๆ ด้วย

ข้อมูล : marketingoops.com

วิวัฒนาการการเก็บข้อมูลส่วนบุคคล และอนาคตของการเก็บข้อมูลส่วนบุคคล
Donya Petchyodsri

ทำไมเราต้องปกป้อง “ข้อมูลส่วนบุคคล” ของตัวเอง ? การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ซึ่งข้อมูลส่วนบุคคลของเจ้าของข้อมูล เมื่อให้ใครไปแล้ว เขาจะต้องเอาไปใช้ตามวัตถุประสงค์และความจำเป็น นั่นคือ การนำไปใช้เท่าที่บอกว่าจะใช้ ไม่เอาไปใช้งานอื่นเกินเลย และเมื่อมีข้อมูลส่วนบุคคลแล้ว จะต้องเก็บรักษาและใช้อย่างปลอดภัย ไม่สามารถเผยแพร่ต่อให้คนอื่นได้ ถ้าไม่ได้ถามเจ้าของข้อมูลก่อน และในฐานะเจ้าของข้อมูล สามารถบอกเลิกการครอบครองข้อมูลนั้นได้

การประมวลผลข้อมูล หรือ Data Processing คือการประมวลผลข้อมูลที่เก็บรวบรวมได้มาผ่านกระบวนการต่าง ๆ เพื่อให้ได้คำตอบหรือรูปแบบบางอย่าง เช่น การนำข้อมูลมาใช้ในการตลาด ทำให้เราได้ข้อมูลพฤติกรรมการบริโภค ความถี่ในการซื้อสินค้า การหารูปแบบของพฤติกรรม การคาดการณ์แนวโน้มของตลาด ความนิยมในการบริโภคสินค้า ฯลฯ

ข้อมูลส่วนบุคคลสามารถนำไปใช้อะไรได้บ้าง

การนำข้อมูลส่วนบุคคล ไม่ว่าจะเป็น อายุ เพศ รายได้ ฯลฯ ก็จะมีการนำมาประมวล ซึ่งมีการเก็บข้อมูลแบบนี้มีมานานแล้ว ตั้งแต่การออกแบบประเภทบัตรเครดิต การออกประเภทประกันภัย และอีกมากมาย ทั้งนี้เพื่อออกแบบสินค้าและบริการที่ตรงกับกลุ่มลูกค้า

การให้บริการแอปพลิเคชันของโทรศัพท์มือถือและโซเชียลมีเดียต่าง ๆ จะมีการเก็บข้อมูลการใช้บริการของเรา ไม่ว่าจะเป็นทั้งประเภทกีฬาที่ชอบเล่น อาหารที่ชอบค้นหา ข่าวที่สนใจ และอื่น ๆ ทำให้ผู้ให้บริการสามารถให้บริการที่ตรงกับความสนใจของเราได้มากขึ้น

แต่ถึงอย่างนั้นข้อมูลของเราก็อาจจะถูกนำไปใช้ในทางไม่ดีได้เช่นกัน ไม่ว่าจะเป็น การเอาเลขบัตรประจำตัวประชาชนไปสวมรอย การถ่ายรูป แชร์ภาพบนโซเชียลมีเดีย อาจเป็นการนำขโมยเข้าบ้าน หรือลูกถูกลักพาตัวไปได้ หรือการให้เบอร์โทรศัพท์ส่วนตัวเพื่อดูดวง เป็นการเปิดช่องให้ผู้ไม่หวังดีเอาข้อมูลของเราไปใช้ในทางที่ผิด

ข้อมูลส่วนบุคคลของตัวเองควรดูแลอย่างไร

ต้องรู้ว่าข้อมูลที่เราให้ไปมีอะไรบ้าง โดยเฉพาะการเข้าไปใช้งานแอปพลิเคชันหรือบริการออนไลน์ต่าง ๆ ที่สามารถทำได้ผ่านบัญชีของโซเชียลมีเดีย อาจเป็นการให้ข้อมูลที่มากเกินกว่าผู้ให้บริการจำเป็นต้องใช้

ต้องรู้ว่าข้อมูลที่เปิดเผยนั้นเปิดเผยต่อใคร อาจจะเป็นข้อความในโพสต์ของเราเปิดเป็นแบบสาธารณะ (Public) หรือ เปิดให้เพื่อนเห็นได้เท่านั้น (Friends Only) ทั้งนี้จะทำให้เราเลือกข้อมูลได้ดีขึ้น ซึ่งทำให้เราควบคุมตัวตนและความเป็นส่วนตัวในโลกออนไลน์ได้ดีขึ้น

ต้องอย่าลืมว่าข้อมูลส่วนตัวสามารถนำมาระบุตัวตนย้อนกลับมาที่เราได้ โดยเฉพาะข้อมูลที่สำคัญอย่างหมายเลขบัตรประชาชน หมายเลขหนังสือเดินทาง (Passport) หรือแม้กระทั่งหมายเลขโทรศัพท์มือถือ จะให้ใครหรือจะนำไปใช้อะไรให้พิจารราให้ดีก่อน

ข้อมูล : enablerspace.com และ etda.or.th

ทำไมเราต้องปกป้อง “ข้อมูลส่วนบุคคล” ของตัวเอง ?
Donya Petchyodsri

เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2563 ที่ทำเนียบรัฐบาล น.ส.รัชดา ธนาดิเรก รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า คณะรัฐมนตรีรับทราบถึงความจำเป็นในการออกร่างพระราชกฤษฎีกา ขยายเวลาการบังคับใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 ในหมวด 2 การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล หมวด 3 สิทธิเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล หมวด 5 การร้องเรียน หมวด 6 ความรับผิดทางแพ่ง หมวด 7 บทกำหนดโทษ และความในมาตรา 95 และมาตรา 96 ที่เดิมจะมีผลบังคับใช้ ในวันที่ 27 พ.ค. 2563 ออกไปอีก 1 ปี ตามที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมเสนอ เพื่อบรรเทาผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และประชาชน เพราะหากมีการบังคับใช้ตามกำหนดเวลาเดิม ในขณะที่ทุกภาคส่วนยังไม่พร้อม อาจทำให้เกิดการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎหมายได้โดยไม่ตั้งใจ รวมทั้งอาจเป็นช่องทางให้ผู้ที่ทุจริตแสวงหาผลประโยชน์โดยมิชอบ

ทั้งนี้ด้วยผลกระทบจากการแพร่ระบาดของโรค COVID-19 ทำให้ภาคเอกชนไม่ว่าขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็ก เกิดปัญหาสภาพคล่องในการลงทุน เพื่อปรับปรุงกระบวนงาน ระบบสารสนเทศ และการจัดหาหรือจัดอบรมบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถ ด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ให้มีความพร้อมปฏิบัติตามกฎหมาย การเลื่อนบังคับใช้กฎหมายจึงเอื้อต่อภาคเอกชน ให้มีเวลาได้เตรียมความพร้อมอย่างเหมาะสม ซึ่งกระทรวงดิจิทัลฯ จะเสนอร่างพระราชกฤษฎีกาฯ ให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาในวาระต่อไป

ซึ่งขณะนี้ทางกระทรวงดิจิทัลฯ ได้ดำเนินการสรรหาประธานกรรมการและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลแล้ว โดยอยู่ระหว่างการนำเสนอรายชื่อบุคคลต่อคณะรัฐมนตรี

และอยู่ในขั้นตอนการจัดทำกฎหมายลำดับรอง เช่น

1. การบริหารจัดการสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
2. การเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล
3. การส่งหรือโอนข้อมูลส่วนบุคคลไปยังต่างประเทศ
4. สิทธิเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล
5. หน้าที่ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล และผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล
6. การร้องเรียนและโทษปรับทางปกครอง

ข้อมูล :  news.thaipbs.or.th และ bangkokbiznews.com

ครม. เลื่อนบังคับใช้ พรบ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล 2562 (PDPA) ออกไป 1 ปี
Donya Petchyodsri